VCA is een lachertje geworden

VCA is een lachertje geworden

2 juli 2008 door Cees J. Muusse - 18 reacties

Oh, is dat zo? Ja, dat is jammer genoeg meestal zo. Hoe is dat nu toch zo gekomen? In het begin was het een checklijst voor ‘preferred contractors’ in het kader van de ISO 9000 serie. Ik herinner me nog de eerste audits voor de certificatie van deze aannemers voor een groot petrochemisch bedrijf in de Europoort. Bij deze eerste audit kwamen er maar enkele met succes door.

Nu is dat andersom, haast ieder bedrijf komt door de VCA bedrijfsaudit. Je weet de vragen van tevoren dus je kunt alle papieren in orde maken. De auditors zijn zelf nog het meest geïnteresseerd in de lunch! Wat voor waarde heeft een VCA bedrijfscertificaat dan nog? Geen enkele als je het zo makkelijk kunt ‘kopen’. En het regent klachten over de aannemers met certificaten die op de locatie waar ze werken lak hebben aan alle veiligheidsregels.

Worden ze ooit van de locatie weggestuurd als ze de VCA overtreden? Wordt hun certificaat ooit ingetrokken als ze herhaaldelijk de regels overtreden? Nee toch. Het steeds maar verzwaren van de VCA* en VCA** en straks een VCA*** door van alle vragen MOET-vragen te maken, helpt natuurlijk ook geen zier. Het waren allemaal al eenvoudige vragen die met wat papierwerk aan te tonen zijn, dus als het regent en er komt een VCA auditor: even wat papieren maken! Meer dan 90%, misschien wel 99% van de VCA-bedrijfscertificaten zijn zo ten onrechte verstrekt.

Ben ik erg negatief? Kom nu, heeft u wel eens een training Basisveiligheid VCA of VOL-VCA meegemaakt? Of bent u wel eens bij de examinering geweest? Dan weet u toch hoe krampachtig dat is. In een enkele dag training wordt de informatie afgeraffeld en de examencommissie weet van gekkigheid niet meer wat ze moet vragen. Alle redelijke en belangrijke vragen zijn in de vorige examens al aan de orde geweest. En wat moet je redelijkerwijs vragen als het klasje uit medewerkers bestaat van een groenbedrijf en altijd gras maaien? Vragen over vergunningen en chemicaliën? Kom nou!

Zo is de VCA tot een lachertje geworden. Let op, geworden zeg ik. Het heeft zijn effect gehad. Het aantal ongevallen in de industrie is sinds de invoering van VCA duidelijk gedaald. We zijn toe aan een geheel nieuwe uitdaging. De eerder genoemde grote petrochemische bedrijven zouden daartoe het initiatief kunnen nemen, de SSVV zal dat niet doen.

Hoe zou het er uit moeten zien?

  1. Eén geïntegreerde KAM-management vragenlijst voor bedrijfsaudits maken.
  2. Opleiding voor lijnmanagers en uitvoerders verplicht stellen, bijvoorbeeld voor alle medewerkers VOL-VCA verplichten
  3. Auditors ‘real time’ opleiden met smartphones (geen geschreven rapporten meer!).
  4. Certificeren volgens strenge eisen en borging ervan.

De niet petrochemische aannemers kunnen rustig de bestaande VCA blijven gebruiken, maar dan moet er wel een hoop nonsens uit verwijderd worden.

18 Reacties | Reageer op dit artikel

18 Reacties op “VCA is een lachertje geworden”


  1. 1 Hans van Gils zegt:

    10 jaar geleden was het VCA een stuk uitgebreider dan wat het nu is, omdat er toen veel meer zaken inhoudelijk werden behandeld. Een lachertje is het zeker niet , het is en blijft een serieuse zaak.
    Ik vind het een lachertje dat er niog steeds mensen zijn die hier de toegevoede warde niet van inzien.

  2. 2 Joop Laenen zegt:

    Enkele jaren geleden werd ik “uitgelachen” in Canada bij familie toen ik vertelde hoe VCA etc. in nederland is geregeld. Letterlijk werd er gezegd waarom zoveel regels en wetjes? Dit triggerd mensen tot overtredingen. Natuurlijk geeft het de uitvoerenden wel regels over wat goed is en wat slecht. Maar wordt daar door hun wel eens dieper over nagedacht? Bijvoorbeeld over de gevolgen? Tja enigszins moest ik ze wel gelijk geven zeker toen ze aan mij vertelde dat er in Canada getraind wordt op beheersing en dus herkenning en erkenning van risicogedrag. Hierdoor daalt het ongevallenverzuim aanzienlijk ook vanwege toepassing in het dagelijkse leven. De man in de Familie liet mij een boek zien hoe dit getraind werd. Fantastisch….. geen vragen met goed of slecht als antwoord maar goed, beter, best. om je eigen “skills” te trainen. Bij het lesmateriaal werden tijdens de training ook filmpjes vertoond. Zeer duidelijk allemaal. Ondertussen is deze training ook in Nederland mogelijk. Heel goed en ik, ………. ook ik mag deze training intussen geven.

  3. 3 Hans Beugers zegt:

    Het lijkt er op dat VCA door zijn eigen succes is ingehaald (wat in feite ook geldt voor diverse andere commerciele systemen zoals ISO, BRL, etc.) Een commercieel systeem, al dan niet in het verlengde van de vigerende wetgeving, welke staat voor de kwaliteit (van de arbeidsveiligheid) boet aan waarde in, zo werd heel wat jaartjes terug al gesproken. Het systeem hoeft niet per definitie herzien te worden, echter het mechanisme erachter zou blijvend geborgd moeten zijn (RvA, CI, etc.). Een vrije markt kent nu eenmaal zijn beperkingen…(overigens, net zoals een overheid die zijn verantwoordelijkheden bewust verschuift).

  4. 4 Aad Mostert zegt:

    Best Cees,
    je stelling is duidelijk, en ja VCA in zijn huidige vorm is helaas een achterhaald fenomeen geworden.
    VCA zou veel meer in bedrijfsbrances moeten worden opgesplitst.
    Het zonder meer overboord gooien en dan maar “weer” een nieuw management systeem op de markt zetten, riekt ook naar veel en snel geld verdienen. Ik ben echter voorstander om VCA branche gericht te maken. Dus bouwers meer veiligheids zaken in de VCA cursus stoppen over bouwen, en dus niet over de deltalinqs vergunningen etc.
    Volkomen zinloos, als dergelijke bouwbedrijven nooit op een chemieplant gaan werken. Het zelfde geldt voor het werken langs het spoor. Ontwikkel een specifieke VCA cursus voor spoorbouwers en maak daar dan bijvoorbeeld VCR van (Veiligheids Certificaat Rail)

  5. 5 Aad Versteeg zegt:

    Vreemd dat we het nog steeds hebben over systemen en procedures terwijl het uiteindelijk doel niet ter sprake komt. Veilige en gezonde werkomstandigheden daar gaat het toch om? Ook de RIE kan je net zoals de VCA een lachertje noemen maar wat stellen we er tegenover?

    Zolang er nog geen goede alternatieven zijn denk ik dat we de huidige systematiek niet ongelimiteerd negatief moeten blijven benaderen. Er zijn veel goede resultaten bereikt in de afgelopen jaren met de verschillende systemen. Wel wordt het tijd voor een volgende stap. Wellicht hebben we het dan over de werkelijke intentie van het bedrijf om te zorgen voor goede werkomstandigheden. De grote uitdaging is hoe we dit meetbaar maken.

  6. 6 Lex Kuilboer zegt:

    Het hoeft geen lachertje te zijn, wees als auditor/kam coordinator realistisch van het bedrijf en de (on)mogelijkheden. Vaak merk ik dat de intentie bij bedrijven echt wel aanwezig is, echter de uitvoering laat dan te wensen over.
    Bedrijven zien ook vaak de bomen door het bos niet meer, verschillende partijen met verschillende eisen.
    Nogmaals, ik tref geen bedrijven waar men uit is op ongevallen of erger, men wil het bedrijf continueren, maar niet ten koste van alles.
    En om te reageren er is een aparte norm voor railgebonden VCA(BTR).

  7. 7 Erik Kampman zegt:

    Beste Cees,
    Het is duidelijk dat jij een heel slechte ervaring met VCA hebt en wat jou betreft gelijk ook maar met ISO BRLén en wat er verder maar aan certificatie bestaat. Het is goed om dat te uiten, maar ga nou niet denken dat het een waar en genuanceerd verhaal is.
    Ten eerste is het zo dat het niet zo is dat iedere auditor nou zo op dat eten zit te wachten, sterker nog er zijn er veel die gewoon hun eigen pakje brood meenemen. Verder is het zo dat de ondernemer zelf kiest met welke certificerende instantie hij in zee gaat. Een keuze voor de goedkoopste is dan niet altijd de beste. Wil je als onderneming zo veilig mogelijk werken of wil je graag het certificaat als marktinstrument tegen zo laag mogelijke kosten? Het is misschien nu even moeilijk maar benader het eens vanaf het standpunt dat het gezien moet worden als een tooltje om het voor de mensen zo veilig en prettig mogelijk te maken.

  8. 8 Richard Groenewegen zegt:

    Als VCA-gecertificeerd bedrijf hebben wij elk jaar met de komedie van de audit te maken. Waarom komedie? Omdat de audit al lang van te voren aangekondigd is en je - als je kwaad zou willen - een avond van tevoren de papieren ‘even’ in orde kunt maken. Stel je eens voor dat je in alle cafe’s de alcoholcontroles een jaar van te voren zo aankondigen! Dat heeft dan niets meer met verkeersveiligheid te maken.
    Zo heeft ook de ruim van te voren aangekondigde audit niets met een goed funktionerend veiligheidsssysteem te maken. Houd nu eens onverwachte controles en dan niet alleen op het systeem (dat is tenslotte maar papier), maar vooral op de daadwerkelijke uitvoering ervan.

    Want zoals het nu gaat is een goed bedoeld veiligheidssysteem verworden tot een commercieel kasplantje.

  9. 9 Eddy Nieuwhuis zegt:

    Vanuit onze visie wordt VCA steeds meer een praktisch systeem dat zijn waarde in de praktijk bewijst. Dat de papieren tijger wat minder is en dat de toolboxen praktischer ingevuld worden vinden wij prima. Zeker geen lachtertje. Ik ben het met Richard Groenewegen eens. Het gaat bij VCA-certificering niet om het papier, maar de uitvoering in de praktijk. Vliegende controles zouden daar zeker aan bij kunnen dragen. Het gaat niet om het VCA-handboek, maar het veiligheidsbewustzijn tussen de oren.

  10. 10 Heleen de Vries Lentsch zegt:

    Bij toeval kwam ik op deze site en stelling terecht. Van ieder systeem kun je een lachertje maken als je het niet serieus neemt. Alleen…dan begrijp je dus de ware essentie van het geheel niet. Namelijk het veiligheidsbewustzijn vergroten, ongevallen voorkomen of verminderen!Als je op een regenachitge middag 10 toolboxverslagen schrijft en iedereen laat tekenen met verschillende data, ongekeurde machines even wegzet tijdens een audit en een auditor mee uit eten neemt voor de lunch om zoete broodjes te bakken… en je verkrijgt dan het certificaat. Tsja, dan zijn er heel veel sufferds in het spel. Ik ben realist genoeg om te weten dat dit in de praktijk gebeurt. De medewerkers worden hier mogelijk ook nog eens het slachtoffer van. Dat motiveert mij des te meer om iedereen wel te overtuigen van het nut. Want mensen, bekijk het ook eens van de positieve kant. Er zijn ook bedrijven die wel serieus met de materie omgaan! Ik ken er genoeg.

  11. 11 Linda Raaphorst zegt:

    Hm, ik kom toevallig hier terecht. Tja, als je inderdaad VCA niet serieus neemt (of bete: veilig en gezond werken, dan kan het een lachertje worden). Maar dat is met alles zo. Als je verkeersveiligheid niet serieus neemt en alleen maar let op de flitspaal en flitsautoberichten en alleen daar zal afremmen hebben de verkeersregels niet zo heel veel nut. Maar wie hou je voor de gek ?
    Ik hoop dat de tijd tussen dit bericht en vandaag je in ieder geval al doet inzien dat VCA al meer richting managementsysteem is gegaan. Die omslag vergt nog even tijd, dat wel.
    Maar goed, dan deze VCA-auditor (ik dus) die de lunch geen biet kan schelen want die wil zo snel mogelijk door en effectief en nuttig bezig zijn. Ik (en vele auditoren met mij) zien de RIE als een instrument wat heel goed de hele VCA kan ondersteunen. Juist daar ligt de eerste basis. Immers als je niet weet wat de risico’s zijn, hoe kun je die dan beheersen ? Eigenlijk is de RIE zoals in de Arbowet gesteld is nog niet eens zo’n verschrikkelijk nuttig instrument, die is veel te algemeen en wordt maar door Jan en Alleman opgesteld vaak zonder enige echte kundigheid. Het spijt me, maar dat is dan weer onze ervaring. Juist die RIE op functieniveau zoals in de VCA gesteld kan een goede basis geven, pas dan kan je per functie gericht aan de gang o.a. m.b.t. PBM, VGM-opleidingen, instructies etc.
    En nee, VCA is geen inspectiemedium. Maar wat ook een belangrijke wijziging is, is dat er meer werkplekken bezocht moeten worden door de auditor. Ja, dat is aangekondigd en hoeveel afwijkingen je zelfs dan nog hebt ! Als we eerst nu eens met z’n allen zorgen dat iedereen gesprekspartner is bij audits (dus veiligheidsbewust en weten waar het over gaat) en dat je bij aangekondigde bezoeken nu eens alles op orde hebt dan kunnen we weer een stapje verder gaan.

    VCA een lachertje en met wat ingevuld papierwerk kom je wel door de audit ? Ik daag de critici uit voor een audit…..

    Tot slot: als je iets roept zoals ‘ meer dan 90%, misschien wel 99% van de VCA-bedrijfscertificaten zijn zo ten onrechte verstrekt’ dan is dat wel een erg boute bewering. Wil je dan ook vermelden hoe je aan die infomatie komt, geen geroep in de ruimte, maar een gedegen onderzoek ? Daar ben ik dan wel benieuwd naar. Want met van alles roepen en schreeuwen wordt het echt niet veiliger.

  12. 12 steffen winski zegt:

    sehr geehrte leser

    VCA ist zu allgemein, es muß unterteilt werden in die einzelnen Berufsgruppen. was hat ein Steigerbouwer mit Lebensmitteln zu tun.
    Setzten Sie Senioren mit Fachwissen in jede Provinz ein, die auf anteiliger Provision bezahlt werden, aber dennnoch sehr akribisch und gerecht vorgehen.
    Präsenz ist wichtig, Gespräche mit den Tätern,Opfern.
    Die Menschen müssen es begreifen und von allein umsetzten.

    Steffen Winski

  13. 13 Jan zegt:

    Elk systeem heeft haken en ogen en valt bij het commitment van degene die er in of mee werkt. Een systeem moet worden gedragen en daar zijn investeringen voor nodig. Dit geldt voor auditoren, medewerkers, directieleden en opleiders.

    Datgene dat veelal wordt gemist is de passie en gedrevenheid bij iedereen die met VCA te maken heeft. Het voorkomen van (dodelijke) ongevallen is idealistisch. Tijdens de opleidingen VCA ben ik meer bezig gedrag en bewustwording te ontwikkelen, zodat er weer moet worden nagedacht.
    Het is dan ook erg jammer dat de examens VCA pure leesexamens zijn geworden. Ik kan in een dag iemand “klaarstomen” voor het examen door tijdens de opleiding bewustwording, vertrouwen en nadenken te stimuleren. Wanneer met dan aangeeft een boeiende dag te hebben meegemaakt maakt het examenresultaat voor mij niets meer uit.

  14. 14 Kees Kraaijeveld zegt:

    Helaas heb ik als KAM-manager in de praktijk ervaren dat de VCA checklisten meer uit papierwerk bestaan dan realiteit. Bij verschillende bedrijven heb ik meegemaakt dat VCA wordt gezien als een obstakel voor het uitvoeren van werkzaamheden. Ik pleit er dan ook voor om dit systeem om te bouwen naar een mangementsysteem zoals ISO 9001. Deze norm is algemeen en je moet hem naar het bedrijf toe uitwerken. Hierdoor ontstaat een veel hogere acceptatie binnen de bedrijven. bovendien is dan de mogelijkheid om even wat papier te vullen voordat de audit begint niet meer te realiseren. Ik zou daar best ook zelf wel aan mee willen werken. Lijkt me erg nuttig.

  15. 15 website bouw zegt:

    advertising and *********** with Adwords. Anyway I?m including this RSS to my email and can look out for a lot more of your respective interesting content. Ensure that you update this again soon..

  16. 16 michiel zegt:

    heb een vraag waar kun je vca diploma kopen

  17. 17 henk companje zegt:

    03-03-2012

    geachte lezers

    VCA is een begin van bewustwording van risico bij jou werkzaamheden. Het is helaas een vereiste die gericht is op de petro-chemische industrie, met zo nu en dan een vraag over arbeidsomstandigheden die met jouw werk te maken hebben, b.v. bouw, grond- weg- en waterbouw. Elk bedrijf is toch verplicht elke maand een toolbox- meting te verzorgen, die gericht zijn op de specifieke werkzaamheden en de daaraan verbonden risico’s en de preventieve maatregelen die daar voor gelden. Trouwens, het VCA is er toch om mensen duidelijk te maken dat zij uiteindelijk zelf ook verantwoordelijk zijn voor hun daden tijdens de werzaamheden die zij uitvoeren, dat men zich er van bewust is dat, als er een ongeval zich voor doet, men zelf aansprakelijk kan worden gesteld voor zijn of haar onveilig handelen. ( meeste ongevallen komen voort uit menselijk falen). Daarom lijkt het mij het beste om medewerkers keer op keer duidelijk te maken dat veiligheid een stukje van jezelf is en dat je bewust bent van het feit, dat, als je iets gaat doen, je pas begint met je werk, als je zeker weet dat je bekent met met alle risico’s en dat je elk mogelijk risico’verholpen hebt. Tegenwoordig zetten we dit onder de noemer LMRA, Last Minute Risico Analyse. Bewust zijn van het feit dat je weer veilig en voldaan naar huis kunt gaan, na je werk. Veiligheid op je werk moet net zo iets zijn als je wekker zetten, je wassen en aankleden, want dat is het eerste wat je doet. En wat voor een gevoel geeft het, dat je weer een dag hebt gewerkt zonder ongevallen, want dát geeft een goed gevoel. En die audits, laat het voor bedrijven een uitdaging zijn, dat er onaangekondigde audits plaats kunnen vinden en dat en het papierwerk, maar ook de omstandigheden op de werkplek ook goed zijn.

    Henk Companje

  18. 18 a.c.boekee zegt:

    alleen maar geldklopperij!

Laat een reactie achter